Uchylenie deportacji z Polski
Skarga na zobowiązanie do powrotu
Otrzymałeś zobowiązanie do powrotu lub decyzję o deportacji z Polski? Zaskarżamy ją wszystkimi drogami — odwołania administracyjne, sądy, pilne wstrzymanie wykonania.
Czym jest zobowiązanie do powrotu
Decyzja o zobowiązaniu do powrotu (zobowiązanie do powrotu) to oficjalna decyzja, która zobowiązuje cudzoziemca do opuszczenia terytorium Polski, wydawana przez wojewodę lub Straż Graniczną w razie braku lub utraty legalnej podstawy pobytu. Decyzji prawie zawsze towarzyszy zakaz ponownego wjazdu na określony czas (od 6 miesięcy do 5 lat, zależnie od okoliczności) — to odrębny, poważny skutek, który można i trzeba zaskarżać osobno od samej decyzji o powrocie.
Konkretne usługi: jak zaskarżyć decyzję o deportacji
Odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Pierwsza instancja odwoławcza przy zaskarżaniu decyzji o zobowiązaniu do powrotu (deportacji). Odwołanie kieruje się do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców — organu wyższego stopnia w stosunku do Straży Granicznej lub wojewody, którzy wydali decyzję o deportacji. Wniosek składa się za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję — pocztą, przez ePUAP lub osobiście w kancelarii. Termin złożenia — 14 dni od dnia otrzymania decyzji o deportacji.
Główne wymagania: znak sprawy, kopia zaskarżonej decyzji, jasne uzasadnienie niezgody (podstawy faktyczne i prawne, dowody więzi z Polską, okoliczności rodzinne, zagrożenia w kraju pochodzenia), sformułowanie żądania (uchylenie decyzji lub przekazanie do ponownego rozpatrzenia). Złożenie odwołania co do zasady wstrzymuje wykonanie decyzji o deportacji do czasu zakończenia rozpatrywania.
Skarga do sądu administracyjnego
Jeśli odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zostało oddalone, decyzję można zaskarżyć do wojewódzkiego sądu administracyjnego (WSA) — to już pełnoprawne postępowanie sądowe. Skargę składa się za pośrednictwem organu, który wydał decyzję odwoławczą, w terminie 30 dni od otrzymania decyzji. Sąd bada zgodność decyzji z prawem i może ją uchylić, przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia albo ją utrzymać.
Główne wymagania: znak sprawy, kopie wszystkich dotychczasowych decyzji (pierwszej i odwoławczej), jasno sformułowane zarzuty prawne, wpis sądowy. W razie poważnych podstaw (zagrożenie życia lub zdrowia, rażące naruszenie procedury) możliwa jest skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) po wyroku WSA.
Pilne wstrzymanie wykonania decyzji
Odrębne, pilne narzędzie — wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, gdy deportacja może nastąpić wcześniej, niż zostanie rozpatrzone główne odwołanie lub skarga do sądu. Stosuje się je w sytuacjach, gdy wykonanie decyzji spowodowałoby trudną do naprawienia szkodę dla wnioskodawcy (zagrożenie zdrowia, rozłąka z małoletnimi dziećmi, poważne okoliczności humanitarne).
Główne wymagania: znak sprawy, udokumentowane uzasadnienie pilności i powagi możliwej szkody, jasne żądanie wstrzymania wykonania do czasu rozpatrzenia głównej skargi. Składa się go równocześnie z odwołaniem lub skargą do sądu, a nie odrębnie od nich.
Zakaz wjazdu jako skutek deportacji
Decyzja o deportacji co do zasady automatycznie ustanawia zakaz ponownego wjazdu do Polski i strefy Schengen (zakaz wjazdu do Polski) na okres od 6 miesięcy do 5 lat — konkretny okres zależy od przyczyny i okoliczności. Zakaz można zaskarżać jako część ogólnego odwołania od decyzji o deportacji, a w niektórych przypadkach — wnosić o jego skrócenie lub uchylenie odrębnym wnioskiem, jeśli zmieniły się okoliczności (na przykład pojawiła się nowa legalna podstawa pobytu).
Co się stanie, jeśli nie zaskarżę decyzji o deportacji w terminie?
Decyzja stanie się ostateczna i po upływie terminu na dobrowolny wyjazd będzie ją można wykonać przymusowo, z jednoczesnym zakazem ponownego wjazdu — zaskarżenie decyzji po tym czasie będzie znacznie trudniejsze.
Czy mogę zostać w Polsce, dopóki rozpatrywane jest odwołanie?
Co do zasady tak — złożenie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji o deportacji na czas jego rozpatrywania (poza przypadkami, gdy decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności), ale nie tworzy to nowego legalnego statusu, a jedynie tymczasowo chroni przed przymusowym wyjazdem.
Czy można skrócić okres już nałożonego zakazu wjazdu?
W niektórych przypadkach tak, jeśli pojawiły się nowe istotne okoliczności (na przykład małżeństwo z obywatelem Polski, nowa legalna podstawa pobytu) — rozpatruje się to odrębnym wnioskiem, a nie automatycznie.