Што рабіць, калі легальнае пражыванне заканчваецца, а партал MOS не працуе?

Прававы стан з 27 красавіка 2026 г.

З 27 красавіка 2026 г. заявы аб дазволе на часовае, пастаяннае пражыванне, а таксама на статус доўгатэрміновага рэзідэнта ЕС падаюцца выключна ў электронным выглядзе праз партал MOS 2 (mos.cudzoziemcy.gov.pl). Для падачы неабходны profil zaufany альбо кваліфікаваны электронны подпіс (ustawa z dnia 21 listopada 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1794). Папяровыя заявы, адпраўленыя поштай пасля гэтай даты, застаюцца без разгляду — за выключэннем: ICT і доўгатэрміновая мабільнасць ICT, злучэнне сям'і, а таксама член сям'і грамадзяніна РП/ЕС/Вялікабрытаніі, калі замежнік знаходзіцца па-за межамі Польшчы.

Чаму важна захаваць тэрмін

Абарона легальнага пражывання на час працэдуры ўзнікае толькі тады, калі заява пададзена у тэрмін — пакуль пражыванне было яшчэ легальным — і без фармальных недахопаў (art. 108 ustawy o cudzoziemcach). У такім выпадку пражыванне лічыцца легальным з дня падачы заявы да дня, калі рашэнне набудзе канчатковы характар. Пасля 27 красавіка 2026 г. гэта пацвярджае zaświadczenie, выдадзенае wojewodą (stempel у пашпарце больш не ставіцца).

Што рабіць, калі MOS 2 не працуе

• Не чакайце да апошняга дня. Спрабуйце падаць заяву загадзя, да заканчэння тэрміну дзеяння бягучага дакумента пражывання.
• Захавайце доказы збою: скрыншоты з бачнай датай і часам, паведамленні пра памылкі, магчымыя пацвярджэнні паведамлення аб праблеме. Гэта матэрыял, які можа пацвердзіць, што немагчымасць падачы вынікала з боку сістэмы, а не з вашага боку.
• Паўтарайце спробы — збоі бываюць часовымі; захоўвайце паслядоўныя скрыншоты.
• Праверце дадзеныя ўваходу: дзейсны profil zaufany або кваліфікаваны подпіс — абавязковая ўмова для падачы заявы.
• Тэрмінова прааналізуйце сітуацыю, калі тэрмін заканчваецца праз некалькі дзён — пры немагчымасці падачы ў тэрмін рызыка страты абароны паводле art. 108 з'яўляецца рэальнай.

Пасля падачы заявы

Орган павінен разгледзець справу без непатрэбных затрымак (art. 35 KPA), а ў выпадку фармальных недахопаў выклікае да іх ліквідацыі ў тэрмін не менш за 7 дзён, пад пагрозай пакідання заявы без разгляду (art. 64 § 2 KPA). Калі орган парушае тэрміны, вы маеце права падаць ponaglenie да Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (art. 37 KPA). Аднак zaświadczenie, якое пацвярджае легальнае пражыванне, не дае права на свабоднае перамяшчэнне па Шэнгенскай зоне і не заўсёды гарантуе магчымасць вяртання пасля выезду з Польшчы.

Што кажа судовая практыка

Адміністрацыйныя суды паслядоўна прызнаюць зацяжны разгляд заяў аб пражыванні бяздзейнасцю. У рашэнні III SAB/Gd 91/25 была канстатавана бяздзейнасць з грубым парушэннем права, калі орган перавысіў устаноўлены законам тэрмін і не выдаў жаднага рашэння. У III SAB/Gd 99/26 падкрэслена, што бяздзейнасць ацэньваецца аб'ектыўна — незалежна ад прычын затрымкі. У сваю чаргу, III SAB/Gd 78/26 ілюструе адчувальныя наступствы адсутнасці дзействага дакумента пражывання ў паўсядзённым жыцці (банкі, падарожжы). Гэта паказвае, што бяздзейнасць органа можна паспяхова аспрэчваць прававымі сродкамі.